آنالیز بها یعنی تبدیل یک واحد عملیات اجرایی به منابع موردنیاز و هزینه هر منبع. نتیجه خوب باید نشان دهد برای اجرای یک واحد کار چه مقدار نیروی انسانی، ماشینآلات، مصالح و حمل نیاز است و قیمت هر عامل از چه منبعی آمده است.
واحد عملیات را دقیق تعریف کنید
قبل از محاسبه، مشخص کنید خروجی آنالیز چیست: یک مترمکعب خاکبرداری، یک تن آرماتوربندی، یک مترمربع قالببندی یا یک متر طول عملیات. مبهمبودن واحد باعث خطا در تمام ضرایب مصرف میشود.
نیروی انسانی
تعداد نفرساعت یا نفرروز باید با راندمان واقعی عملیات هماهنگ باشد. بهتر است ترکیب اکیپ، زمان مفید کار و محدودیتهای اجرایی مشخص شوند. استفاده از یک ضریب ثابت برای همه شرایط معمولاً قابل اتکا نیست.
ماشینآلات
برای ماشینآلات، ظرفیت اسمی کافی نیست. زمان بارگیری، حرکت، تخلیه، برگشت، توقف و دسترسی کارگاه روی بهرهوری مؤثر است. در عملیات حمل، چرخه کامل وسیله اهمیت بیشتری از زمان یک مسیر دارد.
مصالح
مقدار مصالح باید با پرت متعارف، مشخصات فنی و واحد خرید سازگار باشد. تبدیل واحدها را شفاف بنویسید؛ مثلاً اگر قیمت بر اساس تن است ولی مصرف بر اساس مترمکعب محاسبه میشود، وزن مخصوص یا ضریب تبدیل باید مشخص باشد.
حمل
حمل را زمانی جداگانه محاسبه کنید که در ردیف یا قیمت عامل مستتر نباشد. فاصله، نوع مسیر، ظرفیت وسیله، چرخه رفتوبرگشت و شرایط تخلیه میتوانند هزینه را تغییر دهند.
منبع قیمت و تاریخ استعلام
هر قیمت باید تاریخ و منبع داشته باشد. ثبت یک عدد بدون تاریخ، محدوده جغرافیایی و منبع استعلام باعث میشود آنالیز خیلی زود ارزش کنترلی خود را از دست بدهد.
خروجی قابل دفاع
آنالیز حرفهای باید قابل بازسازی باشد. شخص دیگری باید بتواند با دیدن مفروضات، ضرایب و منابع قیمت بفهمد عدد نهایی چگونه به دست آمده است. این شفافیت مهمتر از پیچیدهکردن فایل محاسباتی است.